امتحـان بـدون اضطراب

امتحـان بـدون اضطراب
(توصیه هایی به دانش آموزان،اولیاء ومعلمان آنها)
تهیه و تنظیم :

دکترعزیزاله بابلی بهمئی– مشاور و مدرس آموزش خانواده های تهران( عضو سازمان معلمان ایران )

روزهاي امتحان ،زمان براي معلمان ،اولياء و دانش آموزان به نحوي خاص سپري مي شود . روزهاي امتحان ،روزهايي است همراه با تلاش ،بيم و اميد و بالاخره مراقبت هاي خاص ، در اين  روزها همه ي دانش آموزان خود را براي آزموده شدن آماده مي كنند . معلمان شرايط رابراي آزموني دقيق به اميد توفيق دانش آموزان فراهم مي آورند . پدران و مادران هم ضمن تشويق و ترغيب فرزندان ،در جهت آمادگي براي امتحان تلاش مي كنند كه به سهم خود ، در توفيق فرزند خويش موثر واقع شوند . روزهاي امتحان ، با توصيفي كه از آن شد براي بسياري از  دانش آموزان ، معلمان و اولياء ، همراه با خاطراتي خوش سپري مي شود . اما براي بعضي همراه با خستگي است ، كه اين خستگي بر جان و تن آنها باقي مي ماند .

شكي نيست كه اگر نكاتي را دراين روزها مورد توجه قراردهيم ، مي توانيم تلاش انجام گرفته در روزهاي امتحان را با شادماني موفقيت پس از آن عجين كنيم و خاطره اي خوش بر روح خويش به جاي گذاريم ، در غير اين صورت ، با بي توجهي ممكن است گذشت روزهاي امتحان را سخت كرده ، تلخي عدم موفقيت خويش را بر خاطر خود و ناوده و جامعه بنشانيم.

نقش و وظيفه اولياء در روزهاي امتحان   

-اوليــاء در روزهاي امتحان وظايف و نقش هاي خاص بر عهده دارند . آنان ضمن آماده كردن شرايط رواني ، اجتماعي و فيزيكي مناسب ، نبايد اضطراب و هيجان زدگي فرزندان خود را افزايش دهند . اولياء بايد به گونه اي رفتار كنند كه ضمن اينكه نشان مي دهند روزهاي امتحان بايد با تلاش و كوشش مضاعف همراه باشد ، به هيچ وجه نبايد آن را با اضطراب  و نگراني و دستپاچگي همراه كنند. والدين بايد باخونسردي و آرامش ، لكن با عزمي راسخ و مصمم ، با مسئله ي امتحانات فرزندان خود مواجه شوند . از پرسش هاي مكرر و تذكرات زياد نيز بايد اجتناب نمايند .

-در روزهاي امتحان بايد برحفظ جوّ  ملاطفت آميز خانواده تاكيد بيشتري شود . از طريق ابراز لطف نسبت به يكديگر و به خصوص اظهار محبت پدر و مادر نسبت به هم مي توان جوّ  عاطفي خوبي را بر خانه حاكم كرد. برخي از همسران اظهار  محبت نسبت به يكديگر را مقابل فرزندان خلاف ادب و تربيت مي دانند ، درحالي كه چنين كاري نه تنها تاثير سوء بر  تربيت فرزندان ندارد ، بلكه موجب گرمي عاطفي در خانه و اميدواري فرزندان به استحكام پايه هاي خانواده مي شود .

-رفت و آمدهاي خانوادگي  و فاميلي نيز در هنگام  امتحانات بايد كنترل شود . حتي المقدور  بهتر است از رفتن به مهماني يا مهماني دادن ، اجتناب كنيم. در ضمن نبايد به انگيزه امتحان  ،فرزندان خود را تنها بگذاريم .

-در مورد غذا ، دما، هوا و نور بايد مراقبت هايي داشته باشيم . اتاق ها بايد به گونه اي باشند كه ضمن داشتن دما و نور مناسب ، به حدّ كافي در معرض جريان هوا ي تازه نيز قرار بگيرند. گاه كمبود اكسيژن در اتاق ، موجب خواب آلودگي و يا حداقل موجب افت عملكرد مغزي دانش آموز  مي شود .دانش آموزان بايستي صبحانه اي كامل ، رژيم غذايي حاوي لبنيات ،به خصوص شير در صورت امكان كشمش و عسل را درتمام فصول سال مخصوصاً‌فصل امتحانات تجربه نمايند.

نقش و وظيفه ي دبيران و ستاد اجرايي

اگر دبيران محترم و ستاد اجرايي مدارس توصيه هاي زير را مدنظر داشته باشند ،

به آرامش بيشتر دانش آموزان در جلسات امتحاني كمك مي نمايند.

-هدف امتحان بايد ارزيابي دانسته هاي دانش آموزان باشد ، نـه نادانسته هاي آن .

-قبل از امتحان اصلي از امتحانات فرضي و آزمايشي به منظور آشنا سازي دانش آموزان با سئوالات و نحوه ي امتحان  استفاده كرد.

-بايد از برگزاري امتحانات بسيار سخت اجتناب كرد  و در طراحي سئوالات ، متوسط دانش آموزان را در نظر گرفت .

-از برگزاري امتحان با وقت بسيار اندك اجتناب كنيد .

-سئوالات دشوار را بايد در شماره هاي آخر قرار داد .

-نوع و تعداد سئوالات مي بايست با توان ذهني دانش آموزان و مدت زماني كه در اختيار آن قرار داده مي شود ، متناسب باشد .

-بايد  ترس  از شكست را از دانش آموزان دور ساخت .

-از ايجاد رقابت نا سالم در ميان دانش آموزان بايد اجتناب كرد .

-فضا و جوّ حاكم بر جلسه  ي امتحان را بايد خيلي دوستانه ، غير رسمي و طبيعي جلوه داد .

-برخورد معلمان و مراقبان با دانش آموزان در كلاس د رس و جلسه ي امتحان بايد  درست ،اطمينان بخش و اميدوار كننده باشد.

-از آنجايي كه اضطراب امتحان با عزت نفس رابطه ي معكوس دارد ،بايد عزت نفس دانش آموزان را افزايش داد .

-بايد ارزيابي شناختي و تصوير ذهني داشن آموزان از خود  و توانمندي هايشان را از طريق ارائه ي بازخورد هاي درست ، واقع گرايانه ساخت .

-بايد به دانش آموزان توصيه كرد  كه با آمادگي بيشتري در جلسه ي امتحان حاضر شوند ،كمتر به اهميت امتحان فكر كنند و امتحان را صحنه ي مبارزه و جنگ در نظر نگيرند .

-انتظارات و توقعات والدين و معلمان از دانش آموزان بايد متناسب با توانايي ها و استعداد هاي آنها باشد .

-از مقايسه كردن دانش آموزان با همديگر بايد اجتناب كرده در صورت لزوم هر فرد با خودش مورد مقايسه قرار بگيرد .

-از مدرك گرايي و ارش ها بيش از اندازه قايل شدن براي نمره بايد اجتناب كرد .

- بايد همواره تفاوت هاي درون فردي و بين فردي دانش آموزان را مد نظر قرارد اد.

-سرانجام بايد روش هاي درست مطالعه ي هر درس را به دانش آموزان آموزش داد .

نقش و وظيفه ي  دانش آْموزان و دانش پژوهان

دانش آموزان عزيز، نكات زير را مورد توجه قرار دهند.

پيش از امتحانات بايستي :

-اميدوار و با روحيه باشيد .

-براي مطالعه جايي آرام و با نور كافي انتخاب كنيد .

-"نـه" گفتن را بياموزيد .(به طورقاطع و با خوشرويي به ميهمانان و تلفن كنندگان بفهمانید كه گرفتاريد )

-توجه خاصّي به مفاهيم اصلي و جزئيات ،نمودارها ، نقشه ها ، جداول و مطالب مهم داشته باشيد و آنها را مورد ارزشيابي قرار دهيد.

-مطالب به ياد سپردني را به چند بخش تقسيم كنيد .

-در هنگام مطالعه يادداشت برداري كنيد .

- از معلم خود بپرسيد كه چه انتظاري از شما دارد ؟ (سئوال هاي چهارجوابي ، پاسخ كوتاه يا تشريحي )

-سئوال هاي امتحاني سال هاي پيش را بررسي كنيد .

-سئوال هاي امتحاني را حدس بزنيد و يادداشت هاي خود را مرور كنيد .

-درباره ي آنچه ياد گرفته ايد بينديشيد.

-شب پيش از امتحان خوب بخوابيد .

وقت امتحان :

1-به خداوند توكل كنيد و اعتماد به نفس داشته باشيد .

2-دستورالعمل ها را به دقت بخوانيد .

3-ابتدا سئوالات ساده تر را پاسخ دهيد.

4-همه سئوالات را بخوانيد و پيش از شروع به نوشتن ، پاسخ را در ذهن خود تنظيم كنيد .

5-ابتدا نكات اصلي و برجسته را بنويسيد .

6- فراموش نكنيد كه درك سئوال نصف جواب است .

 «  هيچ گنجي بدون تحمل رنج و سختي به دست نمي آيد  »

منبع: پیوند، نشریه ی انجمن اولیاء و مربیان ، مقاله  ی دکتر  کریمی