علیرضا هاشمی *
در دفاع از حقوق دانش
آموزان
فرآیند یاد دهی – یادگیری بدون تعامل دو یا چند
نفره انجام شدنی نیست و براین اساس طراحی و فعال ساختن یک مدل ارتباطی با تعریف
دقیق و کامل از رابطههای انسانی از ضروریات امروز ماست. این ارتباطات از این رو
اهمیت دارد که هم به تحقق هدفهای مدرسه کمک میکند و هم خود یکی از هدفهای اساسی
مدرسه به شمار میآید. دامنه این ارتباطات تاثیر گذار، عناصر انسانی خارج از مدرسه
را هم شامل میشود. به مورد زیر توجه کنید: افزایش روز افزون خانوادههای تک
سرپرست و دو شغلی، عقب افتادگی فرآیند اجتماعی شدن کودکان را به دنبال داشته است،
به این ترتیب در شرایطی که رغبت مادران برای انجام کار خارج از خانه روز به روز
بیشتر میشود، وظیفه مدرسه برای اجتماعی کردن دانشآموزان هم تغییر مییابد و
ابعاد جدیدتری پیدا مینماید. در تنظیم و اتخاذ تصمیم در این رابطه دو نکته زیر
قابل تاملاند: اول اینکه رابطهها در دنیای مدرسه بین معلم – شاگرد، مدیر – دانش
آموز و حتی تا اندازهای شاگرد – شاگرد به صورت " اجباری " برقرار و
تعریف میشود. در حالی که بیشتر تعاملات اجتماعی به صورت " آزاد "
پدیدار میشوند و چنانچه این رابطه به هر دلیل روابط نامطلوب و غیر جذاب باشند،
طرفین میتوانند آن را قطع نمایند، اما در مدرسه چطور؟ رابطههای درون مدرسهای از
این دست نیستند، زیرا دانش آموز برای عدم رابطه یا قطع آن هیچ شانسی ندارد. ماهیت
غیر اختیاری بودن رابطه معلم – شاگرد میتواند ریشه بسیاری از آسیبهایی باشد که
امروزه در مدارس با آن روبه رو هستيم! دومین ویژگی منحصر به فرد رابطههای مدرسهای،
تفاوت محسوس و بی اندازه قدرت بین دو طرف این رابطه است. در نظام کنونی مدارس، حرف
مربیان ( معلمان ) است که پیش میرود و بر شاگرد فرض است که بدون چون و چرا آن را
بپذیرد، منابع قدرت معلمان « موقعیتی که دارند »، « سن آنها»،
" اقتدار سنتی و حتی اقتدار قانونی» و تخصصی که در یک ماده درسی دارند، این
ارتباط را شکل داده است. این نابرابری در قدرت به ساخت سلسله مراتبی قدرت نیز باز
میگردد که باید برای آن چارهای اندیشید. حال به راحتی میتوان به سوالات زیر
پاسخ داد که: چرا مدرسه فرصت زیادی در اختیار دانش آموزان قرار نمیدهد تا با
همسالان خود تعامل داشته باشند؟ طی هر روز آموزشی، دانشآموزان چه فرصت هایی در
کلاس و بیرون از آن برای تعامل میان خود دارند ؟
*دبیر کل سازمان معلمان ایران
هیچ نظری موجود نیست:
ارسال یک نظر