روزنامه آرمان ، شنبه 25 آبان 1392 ، صفحه 4
محمد رضا نیک نژاد *
هدف های نوین آموزشی و زیر ساخت های آن
«(باید) در محیط مدرسه دانشآموزان بهتر و راحتتر با زندگی اجتماعی خود آشنا شوند. باید دانشآموزان با قانون، تکلیف، وظیفه و حق و حقوق خود آشنایی بیشتری پیدا کنند. آشنایی با قانون و قانونمداری از مدرسه آغاز میشود و در این محیط است که همه دانشآموزان با حقوق و تکالیف خود در جامعه آشنا میشوند. باید زنگ انشا را احیا کنیم و بگذاریم دانشآموز در انشایش از معلم و کلاسش در مدرسه نقد کند و درباره بهتر شدن مدرسهاش نقد کند. باید اجازه داد دانشآموز در انشایش به رئیسجمهور انتقاد کند و برای بهتر شدن کشور پیشنهاد دهد و مدرسه نیز این انتقادات و پیشنهادها را به رئیسجمهور ارائه دهد».اینها سخنان رئیسجمهور در آغاز سال آموزشی است. سخنان رئیسجمهور نشان از آشنایی وی با برخی از هدفهای آموزشی نوین دارد و این، جای بسی خشنودی و امید است و باید از حضورشان در جایگاه بالاترین مقام اجرایی بهره گرفت و در راستای چنین هدفهایی پیش رفت. همسو با دیدگاه رئیسجمهور، آموزش جهانی- که یکی از زیرمجموعههای یونسکو است- در سفارش به سران کشورها در شصت و هشتمین گردهمایی سازمان ملل، به سویههایی از کیفیت آموزشی اشاره دارند. در این سفارشنامه میخوانیم «یک رویکرد کوتهبینانه یادگیری، آن را سنجشِ نتایج آن در حساب و سوادآموزی میداند. این رویکرد میتواند به کنارگذاشتن ابعاد اصلی کیفیت و دستکم گرفتنِ مهارتهای ضروری وارزشها و روابطی مانند خلاقیت، کنجکاوی، تفکر انتقادی، جامعاندیشی، همبستگی، همکاری، خودچیرگی، اعتماد به نفس، مسئولیت گروهی، گفتوگو، محبت، همدلی و دلسوزی، شجاعت، خودآگاهی، نرمشپذیری، خود رهبری، فروتنی، صلح وهماهنگی با طبیعت بینجامد. یکی از مانعها در برابر پیگیری هدفهای نوین آموزشی، نبود زیرساختهای ضروری برای عملی کردن آنهاست. برای نمونه گفتمان حاکم بر آموزش و پرورش سویهای القایی و هرمی دارد. به این معنا که فرادستان آموزشی دغدغههای اندیشگی خویش را در چارچوب برنامههای درسی به زیردستان، آنها نیز به آموزگاران و آموزگاران نیز به دانشآموزان انتقال میدهند. در این ساختار نه فرادستان و آموزگاران خود را در برابر «چون و چرا» قرار میدهند و نه دانشآموزان چنین «چون و چرا»یی را آموختهاند و در این دُورِ همیشگی، هدفهای برجسته و نوین آموزشی نادیده گرفته میشوند.
اما چه باید کرد؟
به باور نگارنده نخستین گام شاید گنجاندن هدفهای پیش گفته در سندهای بالا دستی آموزش و پرورش مانند سند تحول بنیادین و پایش دقیق اجرای آنها به وسیله نهادهای نظارتی است. سپس کاهش عنوانها و درونمایههای بیپیوند با زیست امروزین دانشآموزان. فراوانی درونمایههای آموزشی، افزون بر آموزش بیکیفیت آنها، سبب دوری از هدفهای آموزشی نوین میشود و برنامههای آموزشی را فلج کرده و دانشآموزان را به سوی از بر کردن و نمره گرفتن آنها میراند. گام بعدی میتواند بارآوردنِ آموزگاران برای پرورش دانشآموزانی خلاق، اجتماعی، پرسشگر و... باشد.
ناگفته پیداست که آموزگاری که خود چنین صفتهایی را ندارد از بارآوردن چنین دانشآموزانی ناتوان خواهد بود.
* آموزگار
سخن معلم محلی برای بیان دیدگاه های مختلف در حوزه آموزش و پرورش است و انتشار آن ها در این تارنما الزاما به معنای تایید آن ها نیست .
هر گونه نقل مطالب و اخبار فقط با ذکر دقیق منبع مجاز است .
هیچ نظری موجود نیست:
ارسال یک نظر