روزنامه آرمان / شنبه 18 آبان 92 / صفحه اجتماعی 4
علی رضا هاشمی - دبیر کل سازمان معلمان ایران
دانشآموز و عنصر کمرنگ تعلیم و تربیت! ( 13 آبان و عنصر فراموش شده تعلیم و تربیت ! )
من بهعنوان یك معلم و دیگر متولیان آموزش و پرورش بهدلیل برخی از اشتباهاتمان مسئولیم؛ مانند رهاكردن دانشآموزان به حال خود و غفلت از این استعدادهای بیبدیل. دانشآموز، امروز را میفهمد و در زمان حال زندگی میكند.
سازمانهای جهانی تعلیم و تربیت ازجمله یونسكو معتقدند كه یادگیری امروز (قرن بیست و یكم ) بر 4 ستون استوار است:
1-یادگیری چگونه آموختن
2- یادگیری چگونه انجام دادن
3-یادگیری چگونه زیستن
4- یادگیری چگونه باهم زیستن.
نگاهی به آموزش و پرورش دولتی نشان میدهد هنوز با این ملاكها فاصله داریم و تا رسیدن به وضع مطلوب باید تلاش کنیم. در اعلامیه حقوق بشر و پس از آن اعلامیه حقوق كودك (كنوانسیون حقوق كودك افراد زیر 18 سال را كودك تعریف میكند) به زوایایی پرداخته شده كه توجه به آنها خالی از لطف نیست !ایران از امضاكنندگان هردو اعلامیه میباشد .
دانشآموز در فرآیند تحصیل و تربیت در محیط مدرسه و در دورههای مختلف تحصیلی از حقوق انسانی و دانشآموزی برخوردار است و باید زمینهها و بسترهای مناسبی فراهم شود تا او بتواند هم با حقوق خود آشنا و هم از آن بهرهمند شود. اگر حقوق دانشآموز رعایت شود وی برای انجام مسئولیتهای خود مسئولانه و آگاهانهتر تلاش میكند، متاسفانه آنچه در شرایط فعلی در برخی مدارس میگذرد عموما «تكلیف» است، اولیای مدرسه بعضا از انتظارات خود سخن میگویند و گاها نسبت به حقوق کمتوجهاند و در برخی مواقع انتظارات فراتر از توان دانشآموزان را مطالبه مینمایند !
نهادهای دانشآموزی موجود مانند انجمنهای اسلامی، بسیج دانشآموزی، شورای دانشآموزی، مجلس دانشآموزی و... تمامآ دولتی بوده و سازوكارهای حاكم بر آنان توسط مقامات وزارتی تعیین میشود، فعلا راهی برای متشكل شدن دانشآموزان در تشكلهایی كه خود آنها را تعریف میكنند وجود ندارد. در آموزش و پرورش باید به تربیت شهروندان مسئول و منتقد همت گمارده شود .روشنترین تصویری كه از مدارس مطلوب و مدنظر خویش میتوان ارائه كرد اینكه مدرسه در زمان حال قرار داشته و نباید آن را در گذشته قرار داد یا چون پروژهای برای آینده در نظر گرفت، چنین مدرسهای خود را زیر سوال میبرد و در این مدرسه عامل وحدت كارهای مشترك است نه سنت و هنجارهای مشترك!
ضمن گرامیداشت روز دانشآموز از مسئولان میخواهم زمینه شكلگیری تشكلهای «غیروابسته» را در محیط آموزش و پرورش فراهم كنند و در كنار آن بستر «تعامل» با تشكلهای مستقل معلمی را نیز فراهم کنند.
متن کامل :
13 آبان تجلي 3 رويداد مهم در تاريخ كشور است . تبعيد بنيانگذار جمهوري اسلامي ايران – تسخير سفارت آمريكا و روز دانش آموز كه غالبا در تريبون هاي رسمي نقش دانش آموزان در پيروزي انقلاب اسلامي تحت الشعاع دو مساله ديگر قرار مي گيرد و به آن توجهي نمي شود .
من به عنوان يك معلم و ديگر متوليان آموزش و پرورش به خاطر بسياري از اشتباهاتمان گناه كاريم !
اما بدترين جنايت ما ،رها كردن دانش آموزان به حال خود و غفلت از اين استعدادهاي بي بديل است .
دانش آموز ، امروز را مي فهمد و در زمان حال زندگي مي كند .....
سازمان هاي جهاني تعليم و تربيت از جمله يونسكو معتقدند كه يادگيري امروز ( قرن بيست و يكم ) بر 4 ستون استوار است :
1- يادگيري چگونه آموختن
2- يادگيري چكونه انجام دادن
3- يادگيري چگونه زيستن
4- يادگيري چگونه با هم زيستن
نگاهي به آموزش و پرورش دولتي و محافظه كار كشورمان نشان مي دهد هنوز با اين ملاك ها فاصله زيادي داريم و تا رسيدن به وضع مطلوب بايد صبورانه اميدوار باشيم .
در اعلاميه حقوق بشر و پس از آن اعلاميه حقوق كودك ( كنوانسيون حقوق كودك افراد زير 18 سال را كودك تعريف مي كند ) به زوايايي پرداخته شده كه متاسفانه در آموزش و پرورش ما غايب بوده و توجه به آن ها خالي از لطف نيست !
ايران از امضا كنندگان هردو اعلاميه مي باشد .
دانش آموز در فرآيند تحصيل و تربيت در محيط مدرسه و در دوره هاي مختلف تحصيلي از حقوق انساني و دانش آموزي برخوردار است و بايد زمينه ها و بسترهاي مناسبي فراهم گردد تا او بتواند هم با حقوق خود آشنا شود و هم از آن بهرمند گردد .
" حق آزادي فكر و عقيده " ، " حق آزادي بيان " ، " حق اظهار نظر درباره مسائل آموزش وپرورش "،"حق انتقاد از نارسايي ها و بي عدالتي هاي آموزش و پرورش " ، " حق آزادي تشكيل اجتماعات " و.... حقوقي هستند كه اگر رعايت شوند دلبستگي دانش آموزان به تحصيل و محيط آموزش افزايش مي يابد . اگر حقوق دانش آموز رعايت شود وي براي انجام مسئوليت هاي خود مسئولانه و آگاهانه تر تلاش مي كند ، متاسفانه آن چه در شرايط فعلي در مدارس مي گذرد عموما" تكليف " است ، اولياي مدرسه تنها از انتظارات خود سخن مي گويند و نه تنها حقوق را فراموش مي كنند كه در اكثر مواقع انتظارات فراتر از توان دانش آموزان را با چاشني قدرت مطالبه مي نمايند !
نهادهاي دانش آموزي موجود مانند انجمن هاي اسلامي ، بسيج دانش آموزي ، شوراي دانش آموزي ، مجلس دانش آموزي و... تمامآ دولتي بوده و سازوكارهاي حاكم بر انان توسط مقامات وزارتي تعيين مي گردد ، هيچ راهي براي متشكل شدن دانش آموزان در تشكل هايي كه خود آن ها را تعريف مي كنند وجود ندارد و آن ها ابزارهايي هستند كه با برنامه ريزي هاي مقامات ذيربط ؛ امروزي را تجربه مي كنند كه خود در شكل گيري آن ها هيچ نقشي نداشته اند .
آموزش و پرورش بايد در جهت خودآفرينندگي دانش آموزان حركت نمايد و اهداف زير را سرلوحه برنامه هاي خويش قرار دهد :
1- تربيت شهروندان انتقادي
2- تاكيد بر گفتمان سازنده دانش و علم
3- بها دادن به دانش آموزان توليد كننده و نيز مصرف كننده دانش ، نه صرفا داننده آن
4- تاكيد بر تفاوت به عنوان يك هدف تربيتي
در آموزش و پرورش بايستي به جاي تربيت " شهروندان " خوب و مطيع " ، بايد به تربيت " شهروندان مسئول و منتقد " همت گمارده شود .
روشن ترين تصويري كه از مدارس مطلوب و مد نظر خويش مي توان ارائه كرد اين است كه مدرسه در زمان حال قرار داشته و نبايد آن را در گذشته قرار داد يا چون پروژه اي براي آينده در نظر گرفت ، چنين مدرسه اي خود را نيز سوال مي برد ودر اين مدرسه عامل وحدت كارهاي مشترك است نه سنت و هنجارهاي مشترك !
ضمن گرامي داشت " روز دانش آموز " استفاده ابزاري از دانش آموزان را در جهت اهداف غيرآموزشي و صاحبان قدرت مغاير با شان و كرامت انساني مي دانم و مصرانه از مسئولان مي خواهم زمينه شكل گيري تشكل هاي " غيروابسته " را در محيط آموزش و پرورش فراهم كنند و در كنار آن بستر " تعامل " با تشكل هاي مستقل معلمي را نيز فراهم نمايند .
هیچ نظری موجود نیست:
ارسال یک نظر